Yurt Dışına Ödenen Tazminatların Gider Kaydı Ve KDV’si
1 Ekim 2014
Free Shop’lar KDV İhracat İstisnasından Yararlanacak
9 Ekim 2014
Aslında başlangıçta Free Shoplarda satılmak üzere Türkiye’den gönderilen mallar ihracat kapsamında KDV’den istisna tutuluyor, bu mallar nedeniyle yüklenilip indirilemeyen KDV’ler ise satıcılara iade ediliyordu. Ancak, Maliye Bakanlığı çıkardığı 06.02.2009 tarihli ve 52 Sıra No.lu KDV sirküleri ile mevcut uygulamayı tam tersi yönde değiştiren yeni bir düzenleme yaparak, gümrük mevzuatına göre gümrük antreposu sayılan gümrüksüz satış mağazalarının TC gümrük bölgesi içinde faaliyet gösterdiklerinin kabul edilmesi gerektiğini, söz konusu mağazalara yurt içinden yapılan teslimlerin TC gümrük bölgesinden geçerek yurt dışındaki bir müşteriye vasıl olmaması nedeniyle hukuken ihracat teslimi sayılamayacağını, bu nedenle gümrüksüz satış mağazalarına yurt içinden yapılacak teslimlerin KDV Kanunu’nun 1/1. maddesi gereğince KDV’ye tabi olacağını açıkladı.
İşte bu düzenlemeden sonra Free Shop’larda KDV uygulaması konusunda sorunlar yaşanmaya başlanmış, yeni düzenleme uygulamada karışıklıklara ve ihtilaflara neden olmuştur. Nihayetinde açılan bir dava sonucunda Danıştay söz konusu sirkülerin Free Shoplara Türkiye’den yapılan teslimlerin KDV’ye tabi olduğuna ilişkin 2/a ve 3. bölümlerini iptal etmiştir.
Free Shop’larda KDV uygulamasına ilişkin Danıştay’ın iptal kararı
Danıştay, “4458 sayılı Gümrük Kanunu ve Gümrüksüz Satış Mağazaları Yönetmeliği’ne göre gümrüksüz satış mağazalarının özel antrepo niteliğinde olduğunun açık olduğu, dolayısıyla KDV Kanunu’na göre yetkili gümrük antreposu işleticisine tevdi edilen veya teslim edilen ya da söz konusu antrepolara konulan malların da ihracat sayılacağı ve KDV bakımından ihracat istisnasından yararlanacağı sonucuna ulaşıldığı, Sirkülerin dava konusu edilen bölümlerinde, “gümrüksüz satış mağazalarının TC gümrük bölgesi içinde faaliyet gösterdikleri, söz konusu mağazalara yurt içinden yapılan teslimlerin, TC gümrük bölgesinden geçerek yurt dışındaki bir müşteriye vasıl olmadığı” şeklinde bir şart öngörülmekle, 3065 sayılı Kanun’un 12. maddesinde gümrük antreposuna ilişkin özel hükümlere aykırı ve kanunda gümrük antrepoları için getirilen şartlara ilave olarak ek şartlar getirildiği, böylece istisna hükmünün idari tasarrufla sınırlandırılarak, verginin kanuniliği ilkesine aykırılıklar oluşturulduğu, bu nedenle, sirkülerin dava konusu edilen bölümlerinde hukuka uyarlık görülmediği” gerekçesiyle, söz konusu sirkülerin 2/a bölümünün son paragrafı ile 3. bölümünün ilk paragrafının iptaline karar vermiştir (1).
Danıştay’ın iptal kararı sonrası Türkiye’den Free Shop’lara yapılan teslimlerde KDV uygulaması Danıştay’ın söz konusu iptal kararının ana gerekçesi, sirkülerle yapılan düzenlemenin kanunun 12. maddesine aykırı olduğu, bu maddede yer almayan bir şartın sirkülerle ilave şart olarak getirildiği ve bunun kanunilik ilkesine aykırılık oluşturduğudur.
Gerek Gümrük Kanunu ve gerekse Gümrüksüz Satış Mağazaları Yönetmeliği’ne göre Free Shop’lar özel antrepo olup, bu konuda tartışmalı bir durum bulunmamaktadır. KDV Kanunu’nun 12/1. maddesine göre ise, yetkili gümrük antreposu işleticisine teslim veya tevdi edilen ve özel antrepo sayılan gümrüksüz satış mağazalarına konulan malların KDV ihracat istisnasından yararlandırılması gerekmektedir. Danıştay’ın iptal kararının esası da budur. Bu karar, kanunun 11 ve 12. maddelerine de uygundur (2).
Buna göre; 52 Sıra No.lu KDV sirkülerinin ilgili bölümleri Danıştay tarafından iptal edildiğinden, Kanun’da aksine yeni bir düzenleme yapılmadığı veya Danıştay 4. Dairesi’nin iptal kararı bir üst mercii tarafından bozulmadığı, takdirde, Türkiye’den özel antrepo sayılan Free Shop’lara yapılan teslimlerin KDV Kanunu’nun 12. maddesinde belirtilen şartlar çerçevesinde ihracat teslimi olarak sayılması ve KDV’den istisna tutulması gerekmektedir. Danıştay’ın iptal kararı, KDV Kanunu’nun 11 ve 12. madde hükümlerine lafzen ve ruhen de uygundur. KDV Kanunu’na göre olması gereken uygulama da, aslında budur. Danıştay kararı ile de olsa, bir önceki uygulamaya dönülerek, bu mağazalara yapılan teslimlerin yeniden ihracat istisnasından faydalandırılmasını çok olumlu buluyoruz ve önemsiyoruz.
