Faturasız Mal Bulundurana KDV Cezası
31 Ağustos 2013
E-faturaya kayıt yaptırmamanın asıl cezası 2014’te başlıyor.
10 Eylül 2013Bilindiği üzere, 13/12/2012 tarihli ve 28496 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6361 SAYILIFİNANSAL KİRALAMA, FAKTORİNG VE FİNANSMAN ŞİRKETLERİ KANUNU ile, finansal kuruluş olarak faaliyet gösteren; – Finansal kiralama, – Faktoring ve – Finansman şirketlerinin kuruluş ve çalışma esasları ile finansal kiralama, faktoring ve finansman sözleşmelerine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiş, daha önce yürürlükte bulunan, – 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu, – 90 sayılı Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname tüm ek ve değişiklikleri ile birlikte 13/12/2012 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır. Finansal kiralama işlemleri anılan Kanunun Dördüncü Kısmının Birinci Bölümünde yer alan 18-27. Maddelerde düzenlenmiştir. Kanunun 18/1. Maddesinde “Finansal Kiralama Sözleşmesi”, “Finansal kiralama sözleşmesi; kiralayanın, kiracının talebi ve seçimi üzerine üçüncü bir kişiden veya bizzat kiracıdan satın aldığı veya başka suretle temin ettiği veya daha önce mülkiyetine geçirmiş bulunduğu bir malın zilyetliğini, her türlü faydayı sağlamak üzere kira bedeli karşılığında, kiracıya bırakmasını öngören sözleşmedir.” Şeklinde tanımlanmıştır. İncelenmesinden de fark edileceği üzere, yeni kanun ile getirilen en önemli yeniliklerden birisi, uygulamada “SAT VE GERİ KİRALA” olarak adlandırılan yöntemin uygulanabilirliğine olanak sağlanmasıdır. Bu yöntemde finansal kiralama şirketleri bizzat kiracılardan satın aldıkları taşınır ve taşınmaz malları aynı kiracılara finansal kiralama sözleşmesi ile kiralayabilmektedirler. Daha önce yürürlükte bulunan 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununda “SAT VE GERİ KİRALA” yöntemiyle satış ve kiralama yapılması mümkün bulunmamaktaydı. “SAT VE GERİ KİRALA” olarak tanımlanan finansal kiralama yöntemi (sadece taşınmazlar için) 2/8/2013 tarihli ve 28726 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6495 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla KDV ve Kurumlar Vergisi Kanunlarında yapılan istisna düzenlemeleriyle doğrudan teşvik edilmiş bulunmaktadır. Söz konusu düzenlemeler aşağıda açıklanmıştır. 1) SAT VE GERİ KİRALA ŞEKLİNDE GERÇEKLEŞEN FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDE KDV İSTİSNASI KDV Kanununun 17. maddesinin 4. fıkrasına 6495 sayılı Kanunla aşağıdaki bent eklenmiştir. “y) 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında; finansal kiralama şirketlerince bizzat kiracıdan satın alınıp geriye kiralanan taşınmazlara uygulanmak üzere ve kiralamaya konu taşınmazın mülkiyetinin sözleşme süresi sonunda kiracıya devredilecek olması koşulu ile kiralanmaya konu taşınmazların kiralayana satılması, satan kişilere kiralanması ve devri.” Söz konusu Kanunun genel gerekçe metninde anılan hükmün düzenlenme gerekçesi, “Madde 28- 6361 sayılı Kanun ile Finansal Kiralama Şirketlerinin satıp geri kiralama işlemlerini yapabilmesine olanak sağlanmıştır. Bu kapsamda, Katma Değer Vergisi Kanununa eklenen bent ile finansal kiralama şirketlerinin bizzat kiracıdan satın alıp geriye kiraladığı taşınmazların mülkiyetinin sözleşme süresi sonunda kiracıya devredilecek olması koşulu ile kiralayana satılması, satan kişilere kiralanması ve devri işlemleri katma değer vergisinden istisna edilmiştir.” Şeklinde açıklanmıştır. Buna göre, 6361 SAYILIFİNANSAL KİRALAMA, FAKTORİNG VE FİNANSMAN ŞİRKETLERİ KANUNU çerçevesinde, finansal kiralama şirketlerince bizzat kiracıdan satın alınıp geriye kiralanan taşınmazlara uygulanmak üzere ve kiralamaya konu taşınmazın mülkiyetinin sözleşme süresi sonunda kiracıya devredilecek olması koşuluyla, – Taşınmazın finansal kiralama şirketine satışı, – Taşınmazın finansal kiralama şirketince tekrar satan kişilere kiralanması, – Taşınmazın mülkiyetinin sözleşme süresi sonunda finansal kiralama şirketince tekrar devralındığı kişilere (kiracıya) devri işlemleri KDV’den istisnadır. Bu istisna hükmü, 2.8.2013 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. Öte yandan, anılan istisna düzenlemesi kısmi istisna niteliğinde bulunduğundan, taşınmazını 6361 sayılı Kanun kapsamında finansal kiralama şirketine SAT VE GERİ KİRALA yöntemiyle satan şirketlerin bu satışı KDV Kanununun 17/4-y maddesine göre KDV’den istisna olduğundan, bu taşınmazın alımı veya inşası nedeniyle yüklenilen KDV’lerin Kanunun 30/a maddesine göre indirim konusu yapılmaması, indirilmiş ise indirilen KDV’lerin ilgili dönem beyannamesinde hesaplanan KDV’ye ilave edilmek suretiyle düzeltilmesi gerekmektedir. Bu şekilde düzeltilen KDV’nin, kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınıp alınamayacağı konusu ise, KVK’nın 5/3. Maddesi hükmü çerçevesinde tartışmalıdır. Bize göre, belirtilen şekilde düzeltilen KDV, kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınabilir. Finansal kiralama şirketleri açısından bu işlemlerde KDV indirimi ile ilgili herhangi bir sorun bulunmamakta, taşınmazların kiracılar tarafından bu şirketlere satışı, bunlar tarafından aynı kiracılara kiralanması ve kiralama süresi sonunda satışı KDV’den istisna olduğundan, anılan şirketlerin bir KDV yüklenimleri söz konusu olmamaktadır. Kişisel görüşümüze göre, SAT VE GERİ KİRALA yöntemini teşvik etmek üzere yapılan bu düzenleme, söz konusu yönteme başvuran taşınmaz sahibi şirketleri, bu taşınmazlar nedeniyle yüklenilen KDV’leri indirememe, indirilmiş ise düzeltme sorunu ile karşı karşıya bırakacaktır. Ayrıca, düzeltilen KDV’nin gider yazılıp yazılamayacağı konusu da tartışmalıdır. Bu sorunların aşılabilmesi ve anılan düzenlemeden beklenen faydanın sağlanabilmesi bakımından, söz konusu bent hükmünün sonuna – Hiç KDV düzeltmesi yapılmaması bakımından (Bu kapsamda vergiden istisna edilen işlemler bakımından Katma Değer Vergisi Kanununun 30 uncu maddesinin (a) bendi hükmü uygulanmaz.) şeklinde parantez içi bir hüküm eklenmesi, ya da – KDV Kanununun 17/4-r maddesinde olduğu gibi, “İstisna kapsamında teslim edilen kıymetlerin iktisabında yüklenilen ve teslimin yapıldığı döneme kadar indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisi, teslimin yapıldığı hesap dönemine ilişkin gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınır.” Şeklinde bir hüküm eklenmesi, Uygun olacaktır. 2) SAT VE GERİ KİRALA ŞEKLİNDE GERÇEKLEŞEN FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 5. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin birinci paragrafında yer alan “Taşınmazların kaynak kuruluşlarca kira sertifikası ihracı amacıyla varlık kiralama şirketlerine satışı ile bu varlıkların varlık kiralama şirketlerince taşınmazın devralındığı kuruma satışından doğan kazançlar için bu oran %100 olarak uygulanır ve bu taşınmazlar için en az iki tam yıl süreyle aktifte bulunma şartı aranmaz. (6487 sayılı Kanunun 32 inci maddesiyle eklenen cümle Yürürlük; 11.06.2013)Ancak, varlık kiralama şirketinden devralınan veya kaynak kuruluşça kira sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilememesi hâli hariç olmak üzere, varlık kiralama şirketi tarafından söz konusu taşınmazların üçüncü kişi veya kurumlara satılması durumunda, bu varlıkların kaynak kuruluşta varlık kiralama şirketine devirden önceki kayıtlı değeri ile anılan kurumlarda ayrılan toplam amortisman tutarı dikkate alınarak satışı gerçekleştiren kurum nezdinde vergilendirme yapılır.) Şeklindeki parantez içi hüküm, 6495 sayılı Kanunla 2/8/2013 tarihinden geçerli olmak üzere “Taşınmazların; kaynak kuruluşlarca, kira sertifikası ihracı amacıyla varlık kiralama şirketlerine satışı ile 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında geri kiralama amacıyla ve sözleşme sonunda geri alınması şartıyla, finansal kiralama şirketlerine satışı ve varlık kiralama ile finansal kiralama şirketlerince taşınmazın devralındığı kuruma satışından doğan kazançlar için bu oran %100 olarak uygulanır ve bu taşınmazlar için en az iki tam yıl süreyle aktifte bulunma şartı aranmaz. Ancak söz konusu taşınmazların; kaynak kuruluş, kiracı veya sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilememesi hâli hariç olmak üzere, varlık kiralama veya finansal kiralama şirketi tarafından üçüncü kişi ve kurumlara satılması durumunda, bu taşınmazların kaynak kuruluşta veya kiracıdaki varlık kiralama veya finansal kiralama şirketine devirden önceki kayıtlı değeri ile anılan kurumlarda ayrılan toplam amortisman tutarı dikkate alınarak satışı gerçekleştiren kurum nezdinde vergilendirme yapılır.) Olarak değiştirilmiştir. Söz konusu Kanunun genel gerekçe metninde anılan hükmün düzenlenme nedeni, “ Madde 32- Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamındataşınmazların geri kiralama amacıyla ve sözleşme sonunda geri alınması şartıyla finansal kiralama şirketlerine satışı ile bu taşınmazların finansal kiralama şirketlerince tekrar devralındığı kuruma satışından doğan kazançlar kurumlar vergisinden istisna edilmekte, ayrıca, varlık kiralama şirketleri ile finansal kiralama şirketlerine devredilen ve bunlardan geri alınan taşınmazlardan kaynaklanan vergi kaybını önlemek amacıyla düzenleme yapılmaktadır.” Şeklinde açıklanmıştır. Bu açıklamalara göre, 6361 SAYILIFİNANSAL KİRALAMA, FAKTORİNG VE FİNANSMAN ŞİRKETLERİ KANUNU kapsamındataşınmazların geri kiralama amacıyla ve sözleşme sonunda geri alınması şartıyla finansal kiralama şirketlerine satışı ile bu taşınmazların finansal kiralama şirketlerince tekrar devralındığı kuruma satışından doğan kazançların tamamı yani % 100’ü 2/8/2013 tarihinden itibaren kurumlar vergisinden istisna olacaktır. Ayrıca, istisnadan yararlanabilmek için bu taşınmazların en az iki tam yıl süreyle aktifte bulunma şartı aranmayacaktır. Öte yandan, söz konusu taşınmazların sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilememesi hâli hariç olmak üzere, finansal kiralama şirketi tarafından üçüncü kişi ve kurumlara satılması durumunda, bu taşınmazların finansal kiralama şirketine devirden önceki kayıtlı değeri ile anılan kurumlarda ayrılan toplam amortisman tutarı dikkate alınarak satışı gerçekleştiren kurum nezdinde vergilendirme yapılacaktır.
