İnşaat Sektörünün Sorunları (III) ; Teminat Mektubu Limitleri
11 Şubat 2021
“Dürüst Mükellef İçin Adil Değil”
17 Şubat 2021
KDV Genel Uygulama Tebliğinde yapılan değişiklikle vergi tevkifatı yapan kuruluşlara mal ve hizmet verenlerin iade talebinde bulunabilmeleri için, bu verginin ödenme şartı getirildi. Uzmanlar bu durumun birikmiş KDV alacağı sorununu artıracağını vurguladı.
HÜSEYİN GÖKÇE
KDV Genel Uygulama Tebliğinde yapılan değişiklikle KDV tevkifatının kapsamı genişletilirken, başta yapım işleri olmak üzere bazı hizmetlere yönelik yapılan tevkifat oranları artırıldı. Tebliğde yapılan başka bir önemli değişikliğin de 200 milyar lirayı bulduğu ifade edilen birikmiş KDV alacağı sorununu biraz daha artıracak nitelikte görülüyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, Resmi Gazete’de yayımlandı.
İade için önce ödeme şartı geldi
Dün yayınlanan tebliğin 15’inci maddesi ile VUK Genel Uygulama Tebliğinin “Tevkifata Tabi İşlemlerde KDV İadesi” başlıklı 2.11.5 maddesinin, I/C-2.1.5.1. bölümünde önemli bir değişiklik yapıldı. Yapılan değişiklikle, vergi tevkifatı yapan kuruluşlara mal ve hizmet verenlerin iade talebinde bulunabilmeleri için, bu verginin ödenme şartı getirildi. Tebliğin önceki halinde, iade taleplerinin yerine getirilmesinde, alıcı tarafından beyan edilen ve tahakkuk ettirilen KDV’nin ödenmiş olması şartı aranmıyordu. Yeni tebliğde ise iade taleplerinin yerine getirilmesi için beyan edilen verginin ödenmesi şartı getirildi.
DÜNYA’ya bilgi veren vergi uzmanları, tevkifatı yapan kuruluşun, KDV’yi devlete ödememesine izin verilmesiyle, bir anlamda dürüst mükellefin cezalandırıldığını kaydetti. Uzmanlar, bunun biriken KDV alacağı sorununu biraz daha büyüteceğini öne sürdüler.
Değişiklik şirketlerde şöyle bir sıkıntıya yol açabilecek: “Hisseleri BİST’de işlem gören X şirketi, Y şirketinden aldığı mal ve hizmet karşılığında 7/10 oranında KDV tevkifatı yapıyordu. Yani hizmet aldığı kuruma 10 birim olarak ödemesi gereken KDV’nin 7 birimini kesip, 3 birimini ödüyordu. Kestiği 7 birim KDV için ise beyanname düzenliyordu. Beyannamenin verildiği anda Y şirketinin yapılan kesintiye konu olan mal ve hizmetin bünyesine giren KDV kadar kısmını iade alacağı olarak talep edebiliyordu. Yapılan düzenleme ile Y şirketinin mahsup yapabilmesi için X şirketinin beyan ettiği vergiyi ödemesi şartı getirilmiş oldu.”
Sendikalar da vergi tevkifatına eklendi
Yapılan değişiklikle KDV Genel Uyulama Tebliği’nin Kısmi Tevkifatın Mahiyeti ve Tevkifat Uygulanacak Alıcılar başlıklı maddesinin “Belirlenmiş alıcılar” kısmına eklemeler yapıldı. Vergi tevkifatı yapacak kuruluşlar arasına; vakıf üniversiteleri, mobil elektronik haberleşme işletmecileri, sigorta ve reasürans şirketleri, sendikalar ve üst kuruluşları eklendi.
Tebliğde, “Belirlenmiş kuruluşlar”, kısmi tevkifat yapacak kuruluşlar olarak tanımlanıyor. Bu eklemeler yapılmadan önce belirlenmiş kuruluşlar şunlardı: “5018 sayılı kanun kapsamındaki idare, kurum ve kuruluşlar, il özel idareleri ve bunların teşkil ettikleri birlikler, kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları, döner sermayeli kuruluşlar, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bankalar, KİT’ler, özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar, OSB’ler ile tüm borsalar, BIST’te işlem gören şirketler, kalkınma ve yatırım ajansları.”
İşletmeler devleti finanse ediyor
Eski Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı Bülent Taş, KDV tevkifatı nedeniyle eksik KDV tahsilatı yapan satıcılarda biriken KDV’ler devreden KDV stokuna neden olduğunu belirterek, bu durumdaki işletmelerin bir anlamda devleti finanse ettiklerini bildirdi. Yapılan değişiklikle beyan şartının yanı sıra ödenmiş olması şartı getirilmesinin satıcının fiiline bağlı olmayan bir durum için onun cezalandırılması anlamına geldiğinin altını çizen Taş, “Bu nedenle de yapılan düzenleme mükellef haklarına aykırıdır” ifadelerini kullandı. Taş, “Kendisine çok daha fazla güvenilerek vergi kesme yetkisi verilen alıcının kestiği vergiyi ödememesi nedeniyle satıcıya iade yapılmaması bir çelişkidir ve Kanuna aykırıdır. Aynı zamanda bir yetki aşımı olan bu düzenleme mükellef hakları bakımından da kabul edilemez” dedi.
Genel tevkifatta da kapsam genişletildi
Tebliğin, özel olarak belirlenmeyen bütün hizmetlerde 5/10 oranında KDV tevkifatı yapılmasını öngören maddesinde de değişiklik yapılarak, kapsama dahil olan kuruluşların sayısı artırıldı. Önceki halinde sadece 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kanununa tabi kuruluşlar genel tevkifat kapsamındaydı. Yeni halinde bunlara ek olarak, kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları, döner sermayeli kuruluşlar, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, kanunla kurulan veya tüzel kişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları ile kalkınma ajanslarına ifa edilen bütün hizmet ifalarında söz konusu alıcılar tarafından 5/10 oranında KDV tevkifatı uygulanması hükme bağlandı.
Vergi tevkifat oranı yükseltilen mal ve hizmetler
Belirlenmiş kuruluşlara karşı ifa edilen yapım işleri, KDV mükelleflerine karşı ifa edilen ve KDV dahil 5 milyon liranın üzerindeki yapım işleri ile bunlarla birlikte yapılan mühendislik-mimarlık ve etüt-proje hizmetlerinde KDV tevkifat oranları 4/10 olarak uygulanacak. Bu oran daha önce 3/10 olarak uygulanıyordu ve sadece sorumlu sıfatıyla KDV ödeyenler dışındaki KDV mükellefleri kapsamda değildi.
Belirlenmiş kuruluşlara karşı ifa edilen makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait tadil, bakım ve onarım hizmetlerinde alıcılar tarafından uygulanan (5/10) oranında KDV tevkifatı, 7/10’a yükseltildi.
Belirlenmiş kuruluşlara, fason tekstil ve konfeksiyon işleri, fason çanta ve ayakkabı dikim işleri ile Tebliğin (I/C-2.1.3.2.7.3) bölümünde belirtilen aracılık hizmetlerinde, alıcılar tarafından uygulanan KDV tevkifat oranları 7/10’a yükseltildi.
Baskı ve basım hizmetlerindeki tevkifat oranları 5/10’dan 7/10’a yükseltildi.
Belirlenmiş kuruluşların yük taşımacılığı hizmet alımında 5/10 olan KDV tevkifat oranı 2/10’a indirildi.
Kamu Özel İşbirliği ile yaptırılan sağlık tesislerine ilişkin işletme döneminde sunulan hizmetlerde tevkifat oranları yeniden belirlendi. Olağanüstü bakım ve onarımda 3/10 olan oran 4/10’a çıkarıldı.
KDV mükellefleri tarafından DMOfisi Genel Müdürlüğüne yapılan ve Tebliğde özel olarak belirlenmeyen diğer bütün teslimlerde, DMO tarafından 2/10 oranında KDV tevkifatı uygulanacak.
Dürüst mükellef için adil değil
Güncel Grup Yönetim Kurulu Başkanı YMM Yılmaz Sezer, iadeni şarta bağlanmasının, Maliye’nin tahsilatını garanti altına alınması yönüyle doğru gibi görüldüğünü bildirirken, bunun kesinti yapılan mükellef açısından çok adil olmadığını bildirdi. Kendisinden yapılan kesintiyi, kendi eksiği ya da hatası olmadan iade alamayacak iyi niyetli-dürüst mükellefin zor duruma düşeceğinin altını çizen Sezer, “Maliye Bakanlığı’nın tahsilat oranlarının her geçen gün düştüğü düşünülecek olursa, yüksek oranlı vergiyi kaynağından kesinti yoluyla almak ve mümkün olduğu kadar geç ödemek Maliye adına doğru yorumlansa da, adaletsizlik yaratacağı ve zaten sıkıntıda olan firmaları iyice sıkıntıya sokacağı ihmal edilmemelidir” dedi.
